సంస్కృతం వదామః - 6

భవాన్(పు.లిం)  కధం అస్తి -- మీరు ఎలా ఉన్నారు ?
ఆం, అహం 1.కుశలః, అస్మి -- ఆ నేను బాగున్నాను.
భవతీ(స్త్రీ.లిం)కధం అస్తి  -- మీరు ఎలా ఉన్నారు ?
ఆం, అహం 2. కుశలినీ   అస్మి -- అవును, నేను బాగున్నాను.
గృహే సర్వం కుశలం కిమ్ -- ఇంట్లో అంతా కుశలమేనా ?
ఆం, సర్వం 3. కుశలం -- అవును, (ఆ) ఇంట్లో అంతా కుశలమే.
భవతః భగినీ కుశలినీ అస్తి కిం ? -- మీ చెల్లెలు బాగున్నదా ?
ఆం, మమ భగినీ అపి కుశలినీ అస్తి -- ఆ మా చెల్లెలు కూడా బాగున్నది.
భవతః భ్రాతా కుశలః కిం ? -- మీ సోదరుడు బాగున్నాడా ?
ఆం, సః కుశలః ఏవ -- ఆ అతడు కుశలమే.
ఇక్కడ కుశలం అనే పదం విశేషణంగా వాడబడింది. విశేషణం విశేష్యము  యొక్క లింగ వచనములతో ఏకీభవించ వలెను.
ఉదాహరణకు సర్వం అనే పదం నపుంసక లింగం ఏక వచనం కనుక కుశలం అనే పదం కూడా నపుంసక లింగం ఏకవచనం లో వచ్చినది.
అలాగే భగినీ స్త్రీ లింగం ఏకవచనం కనుక కుశలినీ స్త్రీ లింగం ఏకవచనం వచ్చినది.
అలాగే భ్రాత పుం. లింగం ఏకవచనం కనుక కుశలః అని వచ్చినది.

సంస్కృతం వదామః -5

ఆవశ్యకం న ఆసీత్ --అవసరం లేదు
మహాన్ ఆనందః --- చాలా సంతోషం
ప్రయత్నం కరోమి --- ప్రయత్నిస్తాను.
న శక్యతే భోః -- చేయలేను
తథా న వదతు -- అలా చెప్పకు
కదా దదాతి -- ఎప్పుడు ఇస్తావు
అహం కిం కరోమి -- నే నేమి చేయను?
కతి జనాః సన్తి -- ఎంత మంది ఉన్నారు.
పునః ఆగచ్ఛతు -- మళ్ళీ రా
అవశ్యం ఆగచ్ఛామి -- తప్పక వస్తాను.

సందేశం

ఒక 

సందేశం స్వయం సద్గురువు ద్వారా 

సంస్కృతం వదామః - 4

వాదనే అంటే గంటలు
ఏక వాదనే ఒంటి గంటకు ద్వి వాదనే రెండు గంటలకు మొ.
పావు గంట -- పాదం , ఊన --- తక్కువ ...... పాదోన -- పావు తక్కువ
పాదోన ఏక వాదనే -- పావు తక్కువ ఒకటి
పాదోన పంచ వాదనే --- పావు తక్కువ ఐదు
పాదోన అష్ట వాదనే -- పావు తక్కువ ఎనిమిది
....... అధిక --- ఎక్కువ
పాద అధిక దశ వాదనే -- పదిం పావు
పాదాధిక నవ వాదనే --- తొమ్మిదిం పావు
పాదాధిక సప్త వాదనే -- ఏడుంపావు
 -----సార్ధ ...... అరగంట
సార్థ ఏకాదశ వాదనే -- పదకొండున్నర
సార్ధ ద్వాదశ వాదనే -- పన్నెండున్నర
అహం ప్రాతః సమయే త్రి వాదనే ఉత్తిష్ఠామి - నేను పొద్దున్నే మూడు గంటలకు లేస్తాను
అహం ప్రాతః సమయే ధ్యానం కరోమి -- నేను ప్రాతః సమయం లో ధ్యానం చేస్తాను.
అహం ప్రాతః సమయే చతుర్వాదనే స్నానం కరోమి -- నేను ఉదయం 4 గంటలకు స్నానం చేస్తాను.
అహం మధ్యాన్నే సార్ధ ఏక వాదనే భోజనం కరోమి -- నేను మధ్యాహ్నం ఒంటి గంటన్నర కు భోజనం చేస్తాను.

సంస్కృతం వదామః -- సంస్కృతంలో మాట్లాడదాం-3

ఏతత్ -- ఇది                                      ఖాదతి -- తినును
తత్ -- అది                                         పిబతి -- తాగును
ఏషః -- ఇతడు                                    పఠతి -- చదువును
సః -- అతడు                                      ఖేలామి లేక క్రీడామి -- ఆడుచున్నాను
ఏషా -- ఈమె                                     పశ్యామి -- చూస్తాను -- చూస్తున్నాను
సా -- ఆమె                                        మిలామః -- కలుద్దాము
ఇదానీమ్ -- ఇప్పుడు                         కూర్దతి -- గెంతును
తదానీమ్ -- అప్పుడు                         శృణోతి -- వినును
సదా -- ఎల్లప్పుడు                              గాయతి -- పాడును
కదా -- ఎప్పుడు                                 విరాజతి -- విలసిల్లును
అధునా -- ఇప్పుడు                          
ఆపణం -- దుకాణం

ఇదానీమ్ ఏవ వా ? -- ఇప్పుడేనా
ఆం -- అవును, ఇదానీమ్ ఏవ -- ఇప్పుడే
ప్రాప్తం కిం -- దొరికిందా ?
కస్మిన్ -- ఎందులో .... కస్మిన్ సమయే-- ఏ సమయంలో
సంస్కృతంలో సమయాన్ని వాదనం అంటారు ఉదాహరణకు 9 గంటలు అనడానికి నవ వాదనే అంటారు
అలాగే ఏక వాదనే ఒంటి గంటకి, ద్వి వాదనే -- రెండు గంటలకు,
త్రి వాదనే -- మూడు గంటలకు, చతుర్వాదనే -- నాలుగు గంటలకు.......

sanskrit vartavali संस्कृतवार्तावली साप्ताहिकपत्रिका 16/07/2016

వదామః సంస్కృతం -- సంస్కృతం లో మాట్లాడదాం-2

స్వల్పం --కొంచం-- a little
అహం న జానామి -- నాకు తెలియదు
కిమర్ధం న భవతి -- ఎందుకు అవ్వదు
అథ కిం -- కాక మరేమి
నైవ ఖలు -- నిజమా..
ఆగచ్ఛతు -- రండి
ఉపవిశతు -- కూర్చోండి
జ్ఞాతం వా -- తెలియునా, అర్ధం అయ్యిందా.
కథం ఆసీత్ -- ఎలా ఉంది.
కార్యక్రమః కదా -- కార్యక్రమం ఎప్పుడు ఉంది.
అద్య ఏవ కిం -- ఈ రోజేనా
అద్య న శ్వః -- ఈ రోజు కాదు రేపు.
తద్ హ్యః ఏవ సమాప్తం -- అది నిన్ననే ముగిసింది.

ప్ర పర హ్యః -- ఆవల మొన్న         అహం ప్ర పర హ్యః మధురా నగరం అగచ్ఛం -- నేను ఆవల మొన్న మధురా 
                                                  నగరానికి వెళ్ళాను.
పర హ్యః -- మొన్న                      సః పర హ్యః కాళాశాలాం న ఆగతవాన్ -- అతడు మొన్న కళాశాలకు రాలేదు
హ్యః -- నిన్న                               సా హ్యః మాతులస్య గృహం గతవతీ -- ఆమె నిన్న మేనమామ ఇంటికి వెళ్ళినది
అద్య -- ఈరోజు                            అహం అద్య రామం పూజయామి -- నేను ఈ రోజు రాముని పూజిస్తాను.
శ్వః -- రేపు.                                అహం శ్వః రామస్య గృహం గచ్ఛామి -- నేను రేపు రాముని ఇంటికి వెళతాను.
 పర శ్వః -- ఎల్లుండి                     అహం పర శ్వః చిత్రశాలాం గచ్ఛామి -- నేను ఎల్లుండి చిత్రశాలకు వెళతాను
ప్ర పర శ్వః -- ఆవల ఎల్లుండి         అహం ప్ర పర శ్వః దిల్లీం గచ్ఛామి -- నేను ఆవల ఎల్లుండి దిల్లీకి వెళతాను.